اعتیاد به الکل ( الکلیسم ) چیست؟

اعتیاد به الکل یا اختلال الکلیسم نوعی بیماری مزمن و پیچیده عصبی است که فرد توانایی کافی برای کنترل مصرف الکل نداشته و قالب تمرکز فرد بر مصرف بیش از حد الکل است.

در ادامه مصرف الکل نه تنها باعث عواقب مضر می‌شود بلکه شرایط اجتماعی و حتی فردی افراد را به طور جدی مختل می کند.

اعتیاد به الکل می تواند طیف وسیعی از مشکلات جسمی، روانی، اجتماعی و حتی شغلی را برای افراد ایجاد کند.

با توجه به شیوع اعتیاد به الکل در سراسر دنیا این مسئله بر سلامت عمومی تاثیر گذاشته و باعث می‌شود تا در جوامع مختلف راهکارهای متفاوتی برای مهار این بیماری به افراد داده شود.

متخصصانی همچون دکتر پیمان حمزه نژاد بر این باورند که اعتیاد به الکل در اکثر مواقع همزمان با سایر اختلالات روانی و رفتاری اتفاق می افتد و تاثیر متقابل آنها بر یکدیگر باعث می‌شود تا شرایط فردی و اجتماعی افراد به طور جدی تحت تاثیر قرار بگیرد.

بررسی علل موثر بر اعتیاد به الکل

بسیاری از کسانی که در حال حاضر به مصرف الکل اعتیاد پیدا کرده اند به هیچ عنوان تصور نمی کردند که با تکرار این فرایند هر چند اشتباه ممکن است در فاصله زمانی نه چندان دور به اعتیاد شدید مبتلا شود.

یعنی به گونه ای که نتوانند بدون حضور این ماده به فعالیت های خود رسیدگی کنند.

به طور کلی اعتیاد به الکل ممکن است بر اثر عوامل ژنتیکی اتفاق بیفتد، سابقه خانوادگی مصرف الکل یا اعتیاد باعث می‌شود تا در خانواده خطر ابتلا به اختلال مصرف الکل افزایش پیدا کند.

با توجه به اینکه برخی از ژن ها ممکن است در برابر تاثیر الکل آسیب پذیر باشند یا بر نحوه پردازش الکل توسط بدن تاثیر بگذارد احتمال اینکه این مسئله به صورت ژنتیکی به دیگران منتقل شود نیز وجود دارد.

تحقیقات گسترده ای که در این مورد انجام شد نشان می دهد وراثت حدود ۶۰ تا ۴ درصد از آسیب پذیری در برابر اعتیاد به الکل را توضیح می دهد و ژن های مرتبط با متابولیسم الکل یا سیگنال دهی دوپامین در مسیر پاداش نقش دارند.

عوامل درونی بخش دیگری از دلایل اعتیاد به الکل محسوب می‌شوند، مشکلاتی که در سلامت روان افراد اتفاق می افتد ممکن است میل آنها را به مصرف الکل و نهایتاً به اعتیاد افزایش دهد.

معمولاً مشکلاتی مثل افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه، اختلال دوقطبی و حتی اضطراب از جمله عواملی است که می تواند اعتیاد به الکل را ایجاد کند.

برخی از افراد در مقابله با احساسات ناخوشایند یا کاهش علائم بیماری های روانی به مصرف الکل روی می آورند.

همچنین اگر افراد درگیر اختلال کمبود توجه، بیش فعالی و اختلال رفتاری باشند ممکن است بخواهند که هرگونه مشکلات پیش آمده را با مصرف الکل برطرف کنند.

این افراد به طور موقت احساس آرامش داشته یا دچار فراموشی می‌شوند که ممکن است چرخه مصرف الکل را تشدید کند.

عوامل اجتماعی و محیطی از دیگر علل موثر بر اعتیاد افراد به مصرف الکل است، فشاری که افراد از طرف همسالان خود دریافت می کنند باعث می‌شود تا میل به تهیه الکل افزایش پیدا کند.

البته برخی از جوامع بدون هیچ محدودیتی الکل را در اختیار افراد به ویژه جوانان در گروه های سنی مختلف قرار داده و البته استرس های محیطی در کنار آن باعث می‌شود تا این نوع اعتیاد شکل بگیرد.

به طور کلی عوامل اجتماعی و محیطی مثل مشکلات شغلی و خانوادگی و تجربیات منفی در دوران کودکی می تواند در شروع و تداوم مصرف الکل نقش داشته باشد.

به طور کلی باید بدانید که اگر استفاده از الکل به عنوان یک ابزار برای کنار آمدن با مشکلات باشد به مرور زمان اثرات قدرتمندی بر الگوهای رفتاری افراد اعمال می کند.

در نهایت عنوان یک عضو جدا ناپذیر از زندگی فرد می‌شود و با بروز کوچک ترین مشکلات و گرفتگی ها فرد به مصرف الکل روی می آورد و این عادت با فرد باقی می ماند.

بخش دیگری از دلایل ایجاد اعتیاد به الکل عوامل فردی است، به عنوان مثال سن شروع مصرف الکل نقش بسیار مهمی در اعتیاد به این مواد دارد.

معمولا کسانی که در سنین پایین تر مصرف الکل را شروع می کنند بیش از دیگران در خطر اعتیاد به الکل قرار می گیرند.

افراد جوان‌ تر و نوجوانان تمایل و ریسک پذیری بیشتری برای انجام فعالیت های خاص دارند.

به همین دلیل است که مصرف الکل در جوانان به نوعی سبب اعتیاد آنها می‌شود و شرایط متفاوت و البته مخربی را برای آنها به وجود می آورد.

علائم و نشانه های اعتیاد به الکل چیست؟

همه کسانی که از الکل استفاده می کند در مراحلی متوجه می‌شوند که نیاز آنها به الکل افزایش پیدا کرده است.

البته این مسئله از دید اطرافیان پنهان نمی ماند و خیلی راحت می توانید با ارزیابی چند مورد ساده متوجه شوید که آیا اعتیاد به الکل برای فرد اتفاق افتاده است یا خیر.

یکی از نشانه های مهم اعتیاد به الکل میل شدید به مصرف الکل است.

احساس نیاز قوی یا اجبار در نوشیدن الکل نشان می دهد که افراد درگیر اعتیاد شده و اگر در شرایط خاص و در زمان مناسب الکل مصرف نکنند دچار استرس بسیار زیاد شدید، کاهش توانایی های فردی و عدم تمرکز خواهند شد.

نشانه دیگر اعتیاد به الکل کاهش کنترل بر مصرف الکل است، از زمانی که افراد توانایی محدود کردن میزان یا دفعات نوشیدن الکل را نداشته باشند متوجه خواهند شد که اعتیاد به الکل برای آنها اتفاق افتاده است.

حتی زمانی که افراد به صورت قاطع تصمیم می گیرند مصرف الکل را متوقف کنند با کوچک ترین اتفاقی مجدد شروع به مصرف الکل خواهند کرد و این مسئله نشان می دهد حتی اگر تمایل به عدم مصرف داشته باشد با وجود اعتیاد پیش آمده در این فرایند موفق نخواهد بود.

علائم ترک به حالتی گفته می‌شود که افراد از نظر جسمی و روانی شرایط ناخوشایندی را تجربه کرده و بلافاصله بعد از قطع مصرف الکل این وضعیت را تجربه می کنند.

کسانی که درگیر اعتیاد به الکل هستند و برای مدت نسبتاً طولانی از الکل استفاده نمی کنند علائمی مثل لرزش، اضطراب، تهوع و سردرد و تعریق زیاد را تجربه خواهند کرد و این علائم ترک نشان می دهد که بدن درگیر وابستگی بسیار شدید به الکل است.

با توجه به اینکه اعتیاد به الکل شرایط جسمی و روانی افراد را تحت تاثیر قرار می دهد این افراد زمان قابل توجهی را برای تهیه نوشیدنی های الکلی صرف می کنند.

حتی ممکن است ساعت ها با بی توجهی به فعالیت های ضروری خود زمان و هزینه های زیادی را صرف تهیه الکل کنند.

این مسئله نشان می دهد که افراد بدون اینکه متوجه باشند تمایل و گرایش بسیار زیادی به مصرف الکل دارند و یکی از نشانه های مهم اعتیاد به الکل است.

اثرات سوء اعتیاد به الکل

بهتر است که در مورد اثرات منفی مصرف الکل بر سلامت بدن اطلاعات کافی داشته باشید تا اگر به این مسئله مبتلا هستید یا در اطرافیان خود کسانی را دارید که درگیر اعتیاد به الکل هستند سریعاً آنها را از وضعیت جسمانی خود در آینده مطلع کنید تا بدانند که چه خطرات و عوارضی در انتظار آنهاست.

یکی از مهمترین عوارضی که ممکن است سوء مصرف الکل برای افراد ایجاد کند تاثیر منفی آن بر کبد است.

الکل شانس ابتلا به بیماری های کبدی  هپاتیت الکلی و سیروز کبدی را افزایش می دهد.

مصرف طولانی مدت الکل فشار بسیار زیادی به بافت کبد وارد می کند و فرایند سم زدایی را مختل می کند.

مصرف بیش از حد الکل به طور مستقیم باعث آسیب به سلول های مغزی شده و اختلالاتی را در حافظه و یادگیری افراد ایجاد می کند.

اعتیاد به الکل باعث می‌شود تا توانایی های شناختی افراد کاهش پیدا کرده و در معرض خطر سکته مغزی قرار می گیرند.

از طرفی با مصرف الکل سلامت قلب و عروق نیز به طور جدی تهدید می‌شود، الکل عاملی برای افزایش فشار خون و آریتمی قلبی می باشد.

الکل می تواند تعادل الکترولیت ها را در بدن بر هم زده و سبب آسیب دیدگی شدید عروق می‌شود.

ناگفته نماند که اعتیاد به مصرف الکل تاثیر منفی خود را بر سیستم ایمنی اعمال کرده و با تضعیف آن سلامت بدن در برابر انواع عفونت ها و بیماری ها به خطر خواهد افتاد.

همچنین مصرف الکل احتمال ابتلا به انواع سرطان را افزایش می‌دهد و آسیب های جبران ناپذیر را به سلول های سالم بدن وارد می کند.

فراموش نکنید که اثر سوء مصرف الکل نه فقط بر سلامت جسمی بلکه بر سلامت روانی نیز اعمال خواهد شد.

افسردگی  اضطراب، مشکلات خواب و مشکلات شناختی هر کدام از جمله معضلات هستند که با مصرف غیر طبیعی و اعتیاد به الکل اتفاق می‌ افتد.