اختلال دوقطبی چیست؟ علائم، تشخیص و درمان آن

بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی، دوره های خلقی را تجربه می کنند که معمولاً تا هفته ها طول می کشد.

در طول این دوره مشخص، فرد ممکن است با درجات مختلفی از حالات هیجانی شدید مواجه شود که به دو دسته مانیک یا هیپومانیک و افسردگی طبقه بندی می شوند.

مطالعات و تحقیقات انجام شده در طول سالیان گواهی است که دریافت درمان و حمایت مناسب به افراد مبتلا به این بیماری کمک می کند تا زندگی کامل و پرباری داشته باشند.

اپیزود‌های اختلال دو قطبی

اختلال دوقطبی دوره‌ها و حالت‌های مختلفی دارد.

این دوره‌ها به دوره‌های متمایز نوسانات شدید خلقی گفته می‌شوند که در آن‌ها فرد خلق و خوی متفاوتی را تجربه می‌کند؛ اما حالت‌های اصلی اختلال دوقطبی چیست و علائم آن چیست؟

شیدایی

در یک دوره شیدایی، افراد خلق و خوی غیرمعمول بالا و انرژی بالایی را تجربه می‌کنند که در آن سطح فعالیت فرد به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

یک دوره شیدایی معمولاً حداقل یک هفته طول می‌کشد و می‌تواند عملکرد اجتماعی و شغلی را به شدت مختل کند.

هیپومانیا

هیپومانیا (شیدایی خفیف) یک حالت خلقی است که با انرژی بالا، خلق و خوی بالا و بیش فعالی مشخص می‌شود.

برخی از افراد هیپومانیا را تجربه می‌کنند که شبیه به دوره‌های شیدایی است، اما به اندازه‌ای شدید نیست که باعث اختلال قابل توجه در عملکرد اجتماعی یا شغلی شود یا نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد.

هیپومانیا نوع خفیفی از شیدایی است که حداقل ۴ روز متوالی طول می‌کشد.

افسردگی

در طول یک دوره افسردگی، فرد احساس غم، بی‌تفاوتی یا ناامیدی می‌کند و سطح فعالیت او بسیار پایین است.

این دوره معمولاً حداقل دو هفته طول می‌کشد و علاقه و توانایی فرد را برای انجام کارهای ساده روزمره کاهش می‌دهد.

خلق و خوی مختلط

در این دوره، علائم شیدایی و افسردگی به طور همزمان رخ می‌دهند و یک تا دو هفته یا بیشتر طول می‌کشند.

در طول یک دوره مختلط، فرد علاوه بر افسردگی، احساسات و افکار منفی نیز دارد، اما همچنین آشفتگی، بی‌قراری و انرژی زیاد را نیز تجربه می‌کند.

بیمارانی که دوره‌های مختلط را تجربه کرده‌اند، اغلب آن را بدترین بخش بیماری دوقطبی توصیف می‌کنند.

انواع اختلالات دوقطبی

اختلال دو قطبی انواع مختلفی دارد که عبارتند از: 

اختلال دوقطبی I

بیمار الگوهای متناوب شیدایی و افسردگی را تجربه می کند. دوره های شیدایی حداقل 7 روز و دوره های افسردگی حداقل 2 هفته طول می کشد.

این اپیزودهای خلقی با رفتارهای غیرعادی همراه است که زندگی را مختل می کند.

اختلال دوقطبی II

مشابه اختلال دوقطبی I، بیمارانی که از این بیماری رنج می برند تغییرات خلقی را تجربه می کنند.

در این حالت، فرد یک خلق و خوی با شدت کمتری به نام هیپومانیا را تجربه می کند. این دوره های هیپومانیک با دوره های افسردگی دنبال می شود.

اختلال سیکلوتیمیک

بیماران مبتلا به سیکلوتیمیا دوره های هیپومانیک و افسردگی را تجربه می کنند که 2 سال طول می کشد.

در کودکان و نوجوانان، این دوره ها تا 1 سال طول می کشد.

علائم اختلال دوقطبی چیست؟

بسته به نوع، علائم بیماری می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

تفاوت علائم اختلال دوقطبی در مردان و زنان اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی تقریباً در مردان و زنان به طور مساوی مشاهده می‌شود، اما علائم اختلال دو قطبی در بیماران با جنسیت های مختلفی می تواند متفاوت باشد.

در بیشتر موارد، زنان و مردانی که به اختلال دوقطبی مبتلا هستند، ممکن است موارد ذکر شده در جدول را نشان دهند.

زنانی که به این اختلال مبتلا هستند، ممکن است نوسانات خلقی مکرری را تجربه کنند و این به دلیل افزایش و کاهش هورمون‌های آنها در دوران قاعدگی و یائسگی است.

اختلال دوقطبی در زنان عوارض بیشتری نسبت به مردان دارد.

مردانی که به اختلال دوقطبی مبتلا می‌شوند، معمولاً کمتر از زنان به دنبال درمان این اختلال هستند و احتمال خودکشی در آنها بیشتر است.

علل اختلال دوقطبی

حتی سالها مطالعه و تحقیق اختصاصی نتوانست یک علت خاص را برای این بیماری روانی تعیین کند.

برخی از بهترین متخصصان مغز و اعصاب در کوچی بر این باورند که چندین فاکتور متقابل می‌تواند در بازی نقش داشته باشد.

با این حال، آنها تایید نشده اند. برخی از این عوامل عبارتند از پارامترهای وراثت، عدم تعادل شیمیایی، عدم تعادل هورمونی، ضربه ناگهانی، سوء استفاده و استرس حاد.

افرادی که ممکن است در معرض خطر اختلال دوقطبی باشند عبارتند از افرادی که دارای سیکلوتیمیا، سابقه خانوادگی بیماری، تجربیات آسیب زا، استرس طولانی مدت، رویدادهای آزاردهنده و افرادی که تشخیص افسردگی دارند.

اختلال دوقطبی چگونه ایجاد می شود؟

در طول سال ها، مطالعات و تحقیقات زیادی در سطح جهانی برای تعیین علت این بیماری انجام شده است.

بیماران مبتلا به این اختلال عدم تعادل شیمیایی در مغز را تجربه می کنند، اما ارتباط آن نامشخص است.

کارشناسان پیشنهاد می کنند که اختلال دوقطبی با دوره های متناوب شیدایی، هیپومانیا و افسردگی مشخص می شود.

بیماران مبتلا به این اختلال به طور کاملا چشمگیری بر امواج شیدایی و افسردگی سوار می شوند.

در حالی که اپیزودهای خلقی ممکن است شدید باشند، ممکن است فرد رفتار سالمی را بین آنها تجربه کرده و به نمایش بگذارد.

جالب است بدانید که اولین قسمت در مردان تمایل به شیدایی دارد، در حالی که زنان بیشتر با یک دوره افسردگی روبرو می شوند.

برای افراد ناآشنا، این بیماری روانی را می توان به سه نوع تقسیم کرد – اختلال دوقطبی I ، اختلال دوقطبی II و اختلال سیکلوتیمیک.

اختلال دوقطبی چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر بیمار از اختلال دوقطبی یا سایر بیماری‌ها رنج می‌برد، می‌تواند با یکی از بهترین متخصص روانپزشک در سیرجان ملاقات کند تا درمان پیشرفته دریافت کند.

فرد همچنین باید معیارهای شیدایی، هیپومانیا و افسردگی، از جمله سرخوشی، سطح انرژی بالا، تحریک پذیری و غمگینی شدید را داشته باشد.

خانواده، دوستان و همکاران می توانند با بیان مواردی از خلق و خو و رفتار فرد کمک کنند.

پزشک متخصص همچون دکتر پیمان حمزه نژاد سابقه بیمار را بررسی می کند تا از تشخیص اشتباه جلوگیری کند.

آزمایشات و معایناتی برای رد سایر علل دوره های شیدایی و افسردگی مانند سوء مصرف مواد مخدر و الکل انجام خواهد شد.

درمان اختلال دوقطبی در سیرجان

اگرچه اختلال دوقطبی غیرقابل درمان است، اما از طریق داروها قابل کنترل است.

درمان هایی مانند رفتار درمانی، درمان بین فردی و شناخت درمانی و تمرینات این درمان ها به کنترل حالات مانیک، هیپومانیک و افسردگی بیمار کمک می کند.

در صورت عدم تشخیص و درمان، اختلال دوقطبی می تواند منجر به عوارضی به خصوص در موارد زندگی اجتماعی و سایر روابط شود.

اختلال دوقطبی یکی از علل شایع خودکشی به ویژه در گروه های سنی جوان است، مانند روان پریشی، میگرن، اختلالات خوردن و اختلال کمبود توجه و بیش فعالی و حتی ممکن است منجر به مرگ بر اثر خودکشی شود.

با درمان و راهنمایی مناسب، فرد مبتلا به اختلال دوقطبی می تواند زندگی سالم و شادی داشته باشد.

داروهای اختلال دوقطبی

داروهای تثبیت‌کننده خلق معمولاً توسط متخصصان برای کنترل دوره‌های مانیک یا هیپومانیک تجویز می‌شوند. نمونه‌هایی از تثبیت‌کننده‌های خلق یا قرص‌های اختلال دوقطبی عبارتند از:

• والپروئیک اسید (دپاکین)
• قرص اولانزاپین
• دیوالپروئکس سدیم (دپاکوت)
• کاربامازپین (تگرتول، اکوئترو)
• قرص دپاکین
• قرص ترانکوپین
• قرص لیتیوم لیتوبید

درمان اختلال دوقطبی با هیپنوتیزم

هیپنوتیزم درمانی می‌تواند به فرد کمک کند تا احساس اضطراب، استرس و غم را کاهش داده و آنها را بهتر کنترل کند.

برای درمان رفتارهای منفی یا اختلال دوقطبی در نوجوانان که مرحله افسردگی دوقطبی فرد را بدتر می‌کند، استفاده می‌شود.

درمان اختلال دوقطبی با زالو

این یک بیماری روانی است و برای درمان آن باید به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.

تنها در این صورت می‌توانید گام‌های درستی برای درمان بیماری بردارید.

روش‌های سنتی یا روش‌هایی مانند زالو درمانی به طور قطعی مؤثر نیستند و نمی‌توانید به آنها اعتماد کنید.

درمان شناختی-رفتاری (CBT)

CBT یک درمان ساختاری و هدفمند در روانشناسی است که در آن درمانگر به بررسی دقیق تر افکار و احساسات شما کمک می کند.

در طی این درمان متوجه خواهید شد که چگونه افکار شما بر عملکرد شما تأثیر می گذارد و چه نقشی در سلامت روانی و زندگی شما دارد.

با کمک CBT می توانید افکار و رفتارهای منفی را کنار بگذارید و آنها را با الگوهای و عادات سالم تر جایگزین کنید.

اختلال دو قطبی یک بیماری مادام العمر است. بنابراین ، درمان باید به طور مداوم ادامه یابد.

گاهی اوقات یافتن یک برنامه درمانی جامع که به بهترین وجه کار می کند ممکن است چندین ماه تا چند سال طول بکشد.

از آنجا که دوره های شیدایی و افسردگی معمولاً با گذشت زمان برمی گردند. ادامه درمان و ناامیدی مسئله مهمی است.

سوالات متداول

آیا نوسانات خلقی در اختلال دوقطبی همیشه قابل پیش‌بینی است؟

اگرچه عوامل خاصی می‌توانند باعث ایجاد دوره‌های خلقی شوند، اما گاهی اوقات این دوره‌ها به طور ناگهانی رخ می‌دهند.

از آنجا که پیش‌بینی دقیق زمان وقوع دوره‌های خلقی دشوار است، بیماران باید مرتباً به پزشک مراجعه کرده و تحت نظر باشند.

دوره‌های اختلال دوقطبی چقدر طول می‌کشند؟

طول این دوره‌ها متفاوت است، اما معمولاً بین یک تا دو هفته طول می‌کشند.

معمولاً وضعیت فرد بین دوره‌ها به حالت عادی برمی‌گردد. با این حال، اگر درمان به خوبی انجام نشود، فواصل بین دوره‌های خلقی به تدریج کوتاه‌تر می‌شود.

تفاوت بین اختلال شخصیت مرزی و اختلال دوقطبی چیست؟

تفاوت بین اختلال شخصیت مرزی و سایر انواع اختلال دوقطبی این است که افراد مبتلا به اختلال دوقطبی تمایل به تجربه شیدایی و افسردگی دارند، در حالی که افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی درد شدید عاطفی و احساس پوچی، ناامیدی، خشم، ناامیدی و تنهایی را احساس می‌کنند.