اختلالات و بیماری های روانی به اندازه آسیب های جسمانی حائز اهمیت هستند.
شاید تصور کنید که برخی از آسیب های روانی بسیار ساده هستند و با گذار زمان برطرف میشود.
مشکلاتی که امروزه افراد زیادی در جامعه با آن مواجه هستند باعث می شود تا آسیب های روانی و این اختلالات نهایتاً منجر به بیماری های جسمی شوند.
از آنجایی که جسم و روان افراد ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارد بیماری باعث می شود تا شرایط جسمی و روانی افراد تحت تاثیر قرار گرفته و روال طبیعی زندگی را تغییر می دهد.
زمانی که صحبت از اختلالات روانی میشود ابتدا افراد به فکر درمان های مشاوره ای می افتند و با مراجعه به متخصصان و طی کردن جلسات مکرر برای درمان آنها را به نتایج خوبی می رساند.
گاهی اوقات اختلالات روانی آنقدر گسترده و وسیع است که نیاز است بیماران برای داشتن شرایط بهتر دارو درمانی را هم انجام دهند.
بیش از نیمی از بیماران مبتلا به اختلالات روانی از انواع داروهای روانپزشکی استفاده می کنند.
این شرایط باعث می شود تا فرد در یک وضعیت نرمال و متعادل قرار بگیرند و از شدت گرفتن آسیب ها تا حد قابل توجهی جلوگیری خواهد شد.
Table of Contents
Toggleدرمان اختلالات روانی با دارو های روانپزشکی
شاید این سوال برای شما ایجاد شود که داروهای روانپزشکی چه اختلالاتی را درمان می کنند؟
اگر بخواهیم در این مورد مفصل تر صحبت کنیم باید بدانید که اختلالاتی که مربوط به سلامت روان میشود در ۵ دسته اولیه قرار می گیرد.
البته هر کدام از بیماری ها شامل شاخه های مختلفی میشود که روند درمان و بررسی هر کدام از آنها متفاوت با یکدیگر است.
افسردگی

درصد قابل توجهی از افراد در سراسر دنیا با افسردگی مواجه هستند.
اما زمانی که این عارضه با شدت بسیار محدود اتفاق می افتد احتمالاً فرد متوجه حضور این بیماری نمیشوند و با تشدید حالات و پدیدار شدن علائم متوجه میشوند که شرایط روانی نرمال و پایدار نیست و به فکر بررسی و درمان خواهند بود.
برای درمان افسردگی از داروهایی استفاده میشود که باعث بهبود علائم افسردگی مثل برطرف شدن غم و اندوه و ناامیدی میشود.
مصرف داروهای ضد افسردگی منجر به رفع و بهبود علائمی مثل بی حالی، مشکلات تمرکز و بی علاقگی به انجام فعالیت ها خواهد شد.
رایج ترین داروهای افسردگی شامل مهار کننده های انتخابی با جذب سروتونین میشود که عبارتند از:
- سیتالوپرام سلکسا
- اسیتالوپرام لکساپرو
- فلوکستین پروزاک
- پاروکستین پاکزیل
- سرترالین زلوفت
- بوپروپیون ولبوترین
اضطراب
اضطراب یکی از اختلالات رایج در گروه های سنی مختلف است.
شاید کسانی که به اضطراب مبتلا میشوند با احساس بی قراری، بی خوابی و نگرانی های بیدلیل متوجه ایجاد این اختلال شوند.
برخی داروهایی که برای درمان اضطراب مورد استفاده قرار می گیرند طولانی مدت هستند اما دسته دیگری از داروها باعث می شود تا در صورت استفاده طولانی مدت وابستگی برای بیمار ایجاد شود.
نیاز است که داروهایی به نام بنزودیازپین ها فقط برای مدت کوتاه و زمان تجویز شده از طرف پزشک استفاده شود.
این داروها شامل:
- آتیوان
- زاناکس
- والیوم
اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD)
برای این نوع اختلالات از داروهایی استفاده میشود که باعث افزایش هوشیاری بیماران شده و توجه و انرژی آنها را برای تمرکز بر انجام کارهای مختلف افزایش می دهد.
مصرف این داروها باعث میشود تا افراد همواره به کار خود ادامه داده و دچار انگیزه های درونی مثبت میشوند.
از مهمترین محرک های رایجی که برای درمان adhd استفاده میشود می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دگزمتیل فنیدات
- دکستروآمفتامین
- لیسدگزامتافین
- متیل فنیدات
- اختلالات خلقی
یکی از رایج ترین اختلالات روانی اختلالات خلقی هستند، این عارضه باعث میشود تا افراد دچار نوسانات خلقی شده و شرایطی مثل اختلال دو قطبی را تجربه کنند.
در این حالت استفاده از داروهای تثبیت کننده خلق و خو باعث کاهش یا از بین رفتن نوسانات خلقی در افراد میشود و برای درمان اختلال دو قطبی موثر هستند.
از مهمترین داروهای موثر برای تثبیت خلق و خو می توان به لیتیوم اشاره کرد که با نام های تجاری مختلف عرضه میشود. سایر داروهای تثبیت کننده خلق و خو عبارتند از:
- کاربامازپین تگرتول
- لاموتریژین لامیکتال
- والپروات اپیلیم
- آسناپین سیکرست
اختلالات خلقی
داروهای تثبیتکننده خلق به کاهش یا از بین بردن نوسانات خلقی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی می تواند کمک می کنند.
درمان دارویی با این دسته از داروها همچنین میتواند به افراد مبتلا به افسردگی اساسی کمک کند.
شناختهشدهترین تثبیتکننده خلق، لیتیوم است که با نامهای تجاری مختلفی موجود است.
تثبیتکنندههای خلق شامل موارد زیر می باشد:
- کاربامازپین (تگرتول)
- لاموتریژین (لامیکتال)
- والپروات (اپیلیم)
- آسناپین (سیکرست)
اختلالات خواب و تغذیه
اختلالات خواب نیز گروهی از اختلالات روانی هستند که بر خواب فرد تأثیر میگذارند و بنابراین بر زندگی روزمره فرد تأثیر میگذارند.
برخی از داروهایی که برای این اختلالات استفاده میشوند شامل داروهای خواب، داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد روانپریشی هستند.
برخی از داروهایی که میتوانند برای درمان اختلالات خواب استفاده شوند و داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد اضطراب و داروهای ضد روانپریشی نیز میتوانند برای درمان اختلالات خوردن استفاده شوند.
اختلال دوقطبی
اختلال دوقطبی یک اختلال خلقی است که با نوسانات شدید خلقی از شیدایی (احساس شادی و انرژی بیش از حد) تا افسردگی (احساس غم و ناامیدی) مشخص میشود.
این نوسانات خلقی میتواند به شدت بر زندگی روزمره فرد تأثیر بگذارد. دارودرمانی بخش مهمی از درمان قطعی اختلال دوقطبی است.
داروها میتوانند به تثبیت خلق و خو و جلوگیری از دورههای شیدایی و افسردگی کمک کنند.
با این حال، آنها باید پس از مشورت با پزشک و طبق دستور مصرف شوند، همچنین تکمیل دوره کامل درمان مهم است.
در نهایت، باید مراقب باشید که اینها تنها برخی از اختلالاتی هستند که ممکن است با استفاده از دارودرمانی برطرف شوند و این روش میتواند به درمان آنها کمک کند.
دستور نهایی برای استفاده از این موارد فقط باید توسط پزشک و متخصص به شما داده شود.
نکته بسیار مهم در این بخش، این است که دوره درمانی خود را به طور کامل و منظم تکمیل کنید.
داروهای خود را سر ساعت مناسب و به درستی مصرف کنید و تا جایی که پزشک صلاح می داند، استفاده از آنها را ادامه دهید.
روان پریشی
روان پرشی از جمله اختلالاتی است که در مورد درمان آن باید سریع تر اقدام شود.
داروهای ضد روان پریشی می توانند علائم روان پریشی اسکیزوفرنی را کاهش دهند و برای بیمارانی که دچار هذیان یا توهمات مربوط به این بیماری میشوند انتخاب مناسبی هستند.
در صورتی که چرخه مانیک باعث روان پریشی شود بیماران می توانند از داروهای ضد روان پریشی برای اختلال دو قطبی نیز استفاده کنند.
رایج ترین نوع داروها برای درمان روان پریشی عبارتند از:
- آریپیپرازول
- کلوزاپین
- زیپراسیدون
- لورازیدون
آیا درمان دارویی اختلالات روانی عوارض دارد؟

بسیاری از افراد در پی تجربه اختلالات روانی و مراجعه به پزشک با نظر متخصصان نیاز است که از داروهای مختلف استفاده کنند اما در این مورد ترس و نگرانی زیادی برای افراد ایجاد میشود که مبادا دچار عوارض ترسناک و خطرناک داروهای روانی شوند.
نکته حائز اهمیت این است که اگر اختلالات روانی با دارو درمانی مهار و کنترل نشود قطعاً عوارض سخت تر و شدیدتری از بیماری بر جای می ماند.
به همین دلیل متخصصان این اطمینان را به افراد می دهند که اگر با نگرش مثبت مصرف داروهای درمانی را شروع کنند به سلامت روانی و بهبود عارضه پیش آمده کمک بسیار زیادی می کند.
اطمینان داشته باشید که اگر داروها به درستی و در زمان مشخص شده استفاده شود نه تنها عوارض ندارد بلکه به درمان اختلالات روانی کمک زیادی می کند.
در مورد مصرف داروهایی که برای درمان اختلال روانی تجویز میشود مهم است که دوز توصیه شده را تحت نظر پزشک استفاده کنید تا به هیچ عنوان دچار وابستگی دارویی نشوید و مصرف زیاد از حد دارو را به طور کامل متوقف کنید.
مصرف خودسرانه داروهای روانی نه تنها باعث وابستگی و اعتیاد میشود بلکه گاهاً عوارض مخربی به جای گذاشته و سلامت جسمی و روانی فرد را به خطر می اندازد.
نگرانی بیماران در پی مصرف انواع دارو برای بهبود اختلالات روانی زمانی بیشتر میشود که معتقدند با مصرف داروهای روانی دچار خواب آلودگی، گیجی یا بی حسی میشوند.
در اکثر مواقع این واکنش در بدن افراد بلافاصله بعد از شروع دارو اتفاق می افتد.
حتماً موضوع را با پزشک خود در میان گذاشته و لازم است بدانید که دو تا سه هفته ابتدایی بدن با داروها سازگار میشود.
پس از آن در هفته چهارم و حدوداً یک ماه بعد از مصرف دارو تاثیر آن را بر اختلالات روانی مشاهده کرده و شاهد بهبود علائم و نشانه های آسیب خواهید بود.
در نتیجه درمان دارویی اختلالات روانی زمانیکه گزینههای دیگر پاسخگو نباشند، نهتنها ضروری بلکه راهحلی مؤثر است.
چه زمانی برای درمان اختلالات روانی دارو تجویز می شود؟
تصور عموم افراد این است که بعد از ابتلا به اختلالات و مشکلات روانی می توانند با مراجعه به روانشناس و بیان مشکلات و آسیب های خود طی تعداد جلسات مختلف به سلامت روانی کامل دست پیدا کنند.
گاهی اوقات تشخیص پزشک بر این است که برای کنترل و رفع علائم پیش آمده بیماران از داروهای خاصی استفاده کنند.
پزشکان دارو را تجویز می کنند تا روند درمان بیماری کوتاه تر شود، البته گاهی بیماریهای روانی آنقدر وسیع و گسترده است که شرایط غیر عادی مثل توهم یا هذیانگویی را برای بیماران ایجاد می کند.
این افراد در صورتی که سلامت روانی و شرایط پایداری نداشته باشند فقط با دارو درمانی می توانند به وضعیت عادی بازگردند.
تجویز دارو برای درمان اختلالات روانی در حیطه وظایف روانپزشکان است، احتمالاً روانشناسان با انجام مشاوره و درمان های گفتاری می توانند تا حدودی وضعیت بیمار را سنجیده و ارزیابی کنند.
میتوانید برای مشاوره و درمان دارویی با دکتر پیمان حمزه نژاد مشورت کنید.
اما در صورتی که صلاح بدانند بیمار با توجه به اختلالات که با آن درگیر هستند نیاز به مصرف دارو دارند آنها را به روانپزشک ارجاع داده تا مصرف دارو را هر چه سریع تر آغاز کنند.
به طور کلی دارو درمانی یکی از قدیمی ترین تکنیک هایی است که برای رفع اختلالات روانی مورد استفاده قرار می گرفت.
از آنجایی که داروها ترکیبات کاملاً سازگاری با بدن دارند برای درمان اختلالات روانی بهترین انتخاب درمانی هستند و با توجه به مصرف صحیح آنها به هیچ عنوان سلامت بیمار را به خطر نینداخته و با مصرف صحیح دارو و طی کردن دوره کامل درمان شرایط روانی متعادل و پایداری را تجربه می کنند.
آیا دارودرمانی بهتر است یا رواندرمانی؟
رواندرمانی، دارودرمانی و ترکیب آنها به بیمارانی که مشکلات عاطفی یا رفتاری دارند کمک میکند.
با این حال، هر مشکل با رویکرد و تکنیک خاصی درمان میشود، بنابراین انتخاب درمان مناسب میتواند پیچیده باشد.
انتخاب درمان باید بر اساس بهترین شواهد علمی موجود و همچنین تمایل بیمار به انجام و پایبندی به آن روش باشد.
روانپزشک و روانشناس گزینههای درمانی را با بیمار بررسی کرده و بهترین روش را توصیه میکنند.
هیچ روشی برای یک بیماری خاص بهترین نیست. با این حال، معمولاً یکی بر دیگری ارجحیت دارد.
برای افسردگی، دو نوع رواندرمانی، درمان شناختی-رفتاری و رواندرمانی بین فردی، و داروهای ضد افسردگی، مفید می باشند.
شواهدی وجود دارد که نشان میدهد ترکیبی از رواندرمانی و دارودرمانی ممکن است مؤثرتر از استفاده از هر یک به تنهایی باشد.
امکان دارد افرادی که تمایل به خودکشی دارند نیاز به درمان در بیمارستان داشته باشند.
برای اختلالات اضطرابی، درمان شناختی-رفتاری، داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد اضطراب همگی مفید هستند.
تحقیقات به طور کلی نشان میدهد که رواندرمانی مؤثرتر از دارودرمانی است و دارودرمانی به تنهایی مؤثر نیست.
در بیماران مبتلا به اختلالات سوءمصرف مواد مخدر و الکل، دارو میتواند به کنترل هوسها یا اثرات مسمومیت کمک کند.
با این حال، ترکیبی از درمان شناختی-رفتاری و درمانهای مبتنی بر محیط، و همچنین یک برنامه پشتیبانی ۱۲ مرحلهای، نیز مؤثر نشان داده شده است.
برای اختلالات خوردن، به ویژه در شرایط اضطراری، ابتدا مداخله پزشکی برای نجات جان بیمار مورد نیاز است.
پس از آن، درمان شناختی-رفتاری، رواندرمانی بین فردی و داروهای ضد افسردگی همگی مفید بودهاند.
شواهد نشان میدهد که ترکیبی از رواندرمانی و دارو مؤثرتر از هر یک به تنهایی می باشد.
برای اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی، اکثر بیماران به درمان با داروهای ضد روانپریشی نیاز خواهند داشت.
تثبیتکنندههای خلق نیز کمک میکنند. پس از تجویز دارو، اضافه کردن رواندرمانی شناختی-رفتاری یا خانوادهدرمانی به عنوان درمان خط اول میتواند به بهبود نتایج عملکردی کمک کند.
برای مشکلات مربوط به فرزندپروری، ازدواج یا سازگاری، دارو مؤثر نیست و رواندرمانی معمولاً اولین توصیه است.
وقتی دارو برای اولین بار به حوزه درمان سلامت روان معرفی شد، بسیاری از افراد، از جمله برخی از متخصصان سلامت روان، دارو را به عنوان یک راه حل ساده برای کنترل رفتارهای نامطلوب میدانستند.
با این حال، تحقیقات نشان داده است که دارو زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که همراه با رواندرمانی و رویکردهای سنتی استفاده شود.
در سالهای اولیه دارودرمانی، بیماران در بیمارستانهای روانپزشکی اغلب بدون دریافت هیچ درمان دیگری با دارو درمان میشدند. با این حال، امروزه این رویه تغییر کرده است.
بیماران میتوانند در حین استفاده از دارو، در فعالیتها و درمانهای متنوعی همچون رواندرمانی، گروهدرمانی و موسیقیدرمانی مشارکت داشته باشند.
در واقع، گاهی اوقات داروها به برخی از بیماران اجازه میدهند تا وارد جلسات رواندرمانی شوند و با کنترل تکانهها و رفتارهای نامطلوب خود، اثرات مثبت بیشتری را تجربه کنند.



7 پاسخ
واقعا ممنونم از این توضیحات کامل و قابل فهم. من همیشه از داروهای روانپزشکی میترسیدم ولی با این مطالب خیلی از ترسم کم شد.
داروهای ضدافسردگی بعد از چه مدت اثرشون شروع میشه؟ من دو هفتهست سرترالین میخورم اما هنوز تفاوتی حس نکردم.
سلام حامد عزیز. معمولاً داروهای ضدافسردگی مثل سرترالین بین ۲ تا ۶ هفته زمان میبرن تا اثراتشون بهطور کامل ظاهر بشه. در این مدت باید با صبر و تحت نظر پزشک ادامه بدید. اگر بعد از ۴ هفته هیچ تغییری حس نکردید، حتماً با پزشکتون مشورت کنید.
ببخشید خانم دکتر، آیا داروهای ضد اضطراب اعتیادآور هستن؟ برای مادرم آلپرازولام تجویز شده و نگرانم.
سلام الینای عزیز. سوال خیلی مهمی پرسیدید. بله، برخی داروهای ضد اضطراب مثل آلپرازولام جزو داروهای بنزودیازپین هستند که در مصرف طولانیمدت ممکنه وابستگی ایجاد کنن. ولی اگه طبق تجویز پزشک و به مدت محدود استفاده بشه، معمولاً مشکلی پیش نمیاد. حتماً درمان تحت نظر روانپزشک ادامه پیدا کنه.
داروهای اعصاب اعتیادآور هستن؟
با سلام
بیشتر داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب اعتیادآور نیستن، اما داروهای آرامبخش کوتاهمدت ممکنه وابستگی ایجاد کنن و باید با تجویز دقیق مصرف بشن.