اختلال روانی چیست؟

اختلال روانی جز بیماری های روحی و روانی شایع است که در نقاط مختلف جهان و در گروه های سنی مختلف دیده می‌شود.

تحقیقاتی که در این مورد انجام شد نشان می دهد که بیش از نیمی از آمریکایی ها در دوره های زندگی خود به اختلالات روانی مبتلا شده اند.

این نوع اختلالات ارتباطی به نقص شخصیت، تنبلی یا ناتوانی افراد ندارد بلکه به گروهی از بیماری هایی گفته می‌شود که شامل علائم خاصی هستند و تاثیر خود را تفکر، ادراک خلق و خو و احساسات افراد می گذارند.

برخی از افراد مبتلا به اختلالات روانی اغلب با علائم طولانی مدت آن مواجه می‌شوند که ممکن است بر عملکرد روزانه و توانایی ارتباطی افراد با دیگران تاثیرگذار باشد.

بخش دیگری از اختلالات روانی باعث می‌شود تا بیماران مشکلاتی مربوط به خواب یا زوال عقل را تجربه کنند.

ممکن است این افراد به دلیل درگیری های مغزی به بیماری های روانی با طبقات مختلف مبتلا شده که از شایع ترین بیماری های زوال عقل می توان به آلزایمر اشاره کرد.

اگر چه هیچ دلیل واحد و مشخصی برای بروز اختلالات روانی وجود ندارد.

نظر متخصصان و محققان بر این است که عوامل مختلفی مثل تجربیات زندگی، استرس های شدید، سابقه تجاوز یا اتفاقات دوران کودکی نقش بسیار مهمی در بروز بیماری ها و اختلالات روانی دارد.

در مورد عوامل موثر بر این اختلال می توان به عدم تعادل شیمیایی در مغز، آسیب مغزی بر اثر ضربه، مصرف الکل و مواد مخدر یا قرار گرفتن در معرض ویروس ها و مواد شیمیایی سمی اشاره کرد.

انواع اختلالات روانی را بهتر بشناسید

زمانی که صحبت از اختلالات روانی می‌شود نمی توان این بیماری را یک عارضه یکسان برای همه افراد در نظر گرفت.

با توجه به سیستم های طبقه بندی اختلالات روانی و معیارهای تشخیصی استانداردی که برای آنها ارائه می‌شود می توان این عارضه روانی را به چند گروه اصلی طبقه بندی کرد.

اختلالات تکوین عصبی

اختلالات تکوین عصبی از جمله مواردی هستند که معمولاً در دوران نوزادی، کودکی یا بزرگسالی تشخیص داده می‌شود و شامل موارد زیر می باشد:

کم توانی ذهنی

این اختلال که گاهی اوقات به عنوان یک اختلال رشدی شناخته می‌شود، قبلاً به عنوان عقب‌ماندگی ذهنی شناخته می‌شد.

چنین اختلال روانی در کودکان و معمولاً پیش از ۱۸ سالگی آغاز می‌شود و با نقص عملکردهای ذهنی و رفتارهای متناسب با آن مشخص خواهد شد.

اگر بر اثر این اختلال روانی تست های ضریب هوشی کودکان گرفته شود می توان ضریب هوشی آنها را پایین تر از ۷۰ اعلام کرد.

این مقدار ضریب هوشی نشان می دهد که کودکان مبتلا به اختلال روانی تکوین عصبی، رفتارهای انطباقی و مهارت های عملی روزمره مانند خود مراقبتی، تعامل اجتماعی و مهارت های زندگی را مانند سایر همسالان خود ندارند.

این شامل رفتارهای انطباقی و مهارت‌های عملی و روزمره مانند مراقبت از خود، تعامل اجتماعی و مهارت‌های زندگی است.

تأخیر کلی رشد

این تشخیص در مورد ناتوانی‌های رشدی در کودکان زیر 5 سال اعمال می‌شود. این تأخیرها مربوط به مهارت‌های شناختی، عملکرد اجتماعی، گفتار، زبان و مهارت‌های حرکتی است.

این تشخیص معمولاً برای کودکانی است که هنوز کوچک هستند و آزمون‌های هوش آنها استاندارد شده است.

هنگامی که کودکان به اندازه کافی بزرگ شدند که بتوانند یک آزمون هوش استاندارد انجام دهند، ممکن است دچار ناتوانی ذهنی تشخیص داده شوند.

اختلالات ارتباطی

این اختلالات، اختلالاتی هستند که بر توانایی عملکرد، درک یا تشخیص زبان و گفتار تأثیر می‌گذارند.

DSM-5 چهار نوع مختلف از اختلالات ارتباطی را شناسایی می‌کند: اختلال زبان، اختلال صدای گفتار، اختلال روانی گفتار (لکنت زبان) و اختلال ارتباط اجتماعی (عملی).

اختلال طیف اوتیسم

این اختلال با نقص‌های مداوم در تعامل و ارتباط اجتماعی در حوزه‌های مختلف زندگی و همچنین الگوهای رفتاری محدود و تکراری مشخص می‌شود.

DSM بیان می‌کند که علائم اختلال طیف اوتیسم باید در دوران اولیه رشد وجود داشته باشند و باید به طور قابل توجهی حوزه‌های مهم زندگی، از جمله عملکرد اجتماعی و شغلی را مختل کنند.

توصیه می‌کنیم برای اطلاعات کامل در مورد اوتیسم، «هر آنچه که باید در مورد اوتیسم بدانید» را مطالعه کنید.

اختلال بیش‌فعالی یا کمبود توجه (ADHD)

ADHD با بیش‌فعالی-تکانشگری یا بی‌توجهی مداوم که در عملکرد اختلال ایجاد می‌کند و در دو یا چند محیط مانند خانه، محل کار، مدرسه و موقعیت‌های اجتماعی وجود دارد، مشخص می‌شود.

طبق DSM-5، چندین مورد از این علائم باید قبل از ۱۲ سالگی وجود داشته باشند و این علائم باید تأثیر منفی بر عملکرد اجتماعی، شغلی یا تحصیلی داشته باشند.

اختلال دو قطبی

ساده ترین تعریف برای اختلال دو قطبی این است که این افراد معمولاً تغییرات احساسی بین حالت سرخوشی و افسردگی را تجربه می کنند.

در حالت سرخوشی به این افراد عنوان شیدایی و یا نیمه شیدایی داده می‌شود، در این حالت فرد با خوشحالی و تحریک پذیری بسیار زیاد انرژی بسیار بالایی برای انجام فعالیت های خود دارد.

گاهی اوقات دوره شیدایی با حس پریشانی یا اعتماد به نفس بیش از حد نیز مشخص می‌شود.

معمولا کسانی که به بیماری هایی مثل اختلال روانی دوقطبی مبتلا هستند مستعد انجام فعالیت هایی هستند که عواقب منفی دراز مدتی را در پی خواهد داشت.

این افراد در دوره افسردگی نقطه مقابل شیدایی را تجربه می کنند.

ممکن است هنگام انجام فعالیت های عادی و روزمره به طور ناگهانی دچار خستگی، عصبانیت یا احساس گناه شوند.

این افراد هر نوع لذت و علاقه خود را از انجام فعالیت های مختلف از دست داده و اغلب دچار مشکلات خواب شده و حتی ممکن است با پیشرفت بیماری و ماندگاری دوره های افسردگی به خودکشی هم فکر کنند.

افرادی که به اختلال روانی دوقطبی مبتلا هستند با طی کردن دوره های شیدایی و افسردگی حالت غیرطبیعی خود را به دیگران نشان می دهند.

به نوعی که خانواده و دوستان و سایر نزدیکان متوجه این رفتارها و تغییرات‌ شدید خواهند شد که البته ممکن است کمی نگران کننده و ترسناک به نظر برسد.

خوشبختانه روش های درمانی برای اختلالات روانی مثل حالت دو قطبی نیز وجود دارد به شرط آنکه بیماران به درمانگر متخصص مانند دکتر پیمان حمزه نژاد مراجعه کنند و با آگاهی تمرکز خود را بر درمان قرار داده تا بتوانند تغییرات سطح انرژی و تغییرات خلق و خو را با دارو درمانی مهار و متعادل کنند.

اختلالات اضطرابی

اختلالات اضطراب شرایطی هستند که با ترس، نگرانی، اضطراب و اختلالات رفتاری مرتبط بیش از حد و مداوم مشخص می‌شوند.

ترس یک پاسخ عاطفی به یک تهدید، چه واقعی و چه خیالی، است. اضطراب پیش‌بینی تهدیدی است که ممکن است در آینده رخ دهد. انواع اختلالات اضطرابی عبارتند از:

اختلال اضطراب فراگیر

این اختلال با نگرانی بیش از حد در مورد رویدادهای روزمره مشخص می‌شود.

بعضی از استرس‌ها و نگرانی‌ها عادی و حتی در زندگی شایع می باشد، اضطراب فراگیر نگرانی‌ است که آنقدر بیش از حد است که سلامت و عملکرد فرد را مختل می‌کند.

آگورافوبیا

این بیماری با ترس از طیف وسیعی از مکان‌های عمومی مشخص می‌شود.

افرادی که این اختلال را تجربه می‌کنند اغلب می‌ترسند که در موقعیت‌هایی که فرار دشوار است، دچار حمله پانیک یا حمله پانیک شوند.

به دلیل این ترس، افراد مبتلا به آگورافوبیا اغلب از موقعیت‌هایی که ممکن است باعث حمله پانیک شوند، اجتناب می‌کنند.

در بعضی از موارد، این رفتار اجتنابی می‌تواند به نقطه ای برسد که حتی فرد خانه خود را نتواند ترک کند.

اختلال اضطراب اجتماعی

اختلال اضطراب اجتماعی یک اختلال روانی شایع می باشد که شامل ترس غیرمنطقی از انتقاد یا قضاوت قرار گرفتن می باشد.

اضطراب ناشی از این اختلال می‌تواند تأثیر عمده‌ای بر زندگی فرد داشته باشد و حضور در مدرسه، محل کار و سایر محیط‌های اجتماعی را دشوار کند.

اختلالات روانی مربوط به استرس

زمانی که صحبت از استرس می‌شود همه ما به فکر نگرانی های لحظه ای می افتیم که در موقعیت های نسبتا خطرناک و نگران کننده اتفاق می افتد.

اما زمانی که استرس حالت پایدار پیدا می کند به عنوان یک اختلال روانی شناخته می‌شود.

ممکن است بیماران مبتلا به این عارضه درگیر اختلال استرس حاد باشند، یا با اختلال سازگاری، اختلال استرس پس از سانحه و اختلال دلبستگی واکنشی را نیز تجربه کنند.

اختلال استرس حاد با وجود اضطراب های شدید تا یک ماه بعد از حادثه علائم خود را نشان می دهد.

گاهی بر اثر اتفاقات طبیعی، جنگ، تصادفات یا شاهد بودن مرگ دیگران و یا هر نوع حادثه غیر طبیعی و ناگوار این حالت برای بیماران اتفاق می افتد.

در چنین شرایطی کسانی که به اختلال روانی استرسی مبتلا هستند علائم گسستگی مثل تغییر واقعیت، ناتوانی در به خاطر آوردن جنبه های مهم رویداد و گذشته نمایی را تجربه می کنند.

این افراد تمایل بسیار زیادی به کاهش حساسیت عاطفی داشته و یادآوری خاطرات دردناک احساس خوبی را برای آنها ایجاد می کند.

اختلالات سازگاری در این زمینه معمولاً به صورت واکنش به حوادث و تغییرات ناگهانی اتفاق می افتد.

این اختلال روانی در کودکان و بزرگسالان شایع است و با علائمی مثل افسردگی، نگرانی، ناامیدی، حس ترس و انزوا، اضطراب و تحریک پذیری خود را نشان می دهد.

نوع دیگر اختلال روانی استرسی را پس از سانحه می گویند، به نوعی این افراد از به خاطر آوردن رویدادهای اتفاق افتاده به طور کامل اجتناب کرده و حتی ممکن است در شرایط مختلف احساسی مثل بروز حمله و داشتن افکار منفی را تجربه کنند.

این افراد اغلب درگیر عصبانیت های شدید، مشکلات تمرکز و کابوس های شبانه هستند و حتی ممکن است در به یاد آوردن جنبه های رویداد با مشکل و ناتوانی مواجه شوند.

اختلال افسردگی

افسردگی نوعی اختلال خلقی است که در زنان بیشتر از مردان شایع است و یکی از علل اصلی ناتوانی در سراسر جهان است.

این بیماری با علائمی مانند خلق پایین، از دست دادن علاقه و لذت، غم، احساس گناه یا بی‌ارزشی، اختلال خواب یا اشتها، خستگی و تمرکز ضعیف و کاهش انرژی مشخص می‌شود.

افراد مبتلا به افسردگی ممکن است شکایات جسمی متعددی داشته باشند که هیچ علت جسمی آشکاری ندارند.

این بیماری می‌تواند طولانی مدت یا عودکننده باشد و به طور قابل توجهی توانایی فرد را در عملکرد زندگی روزمره مختل کند.

افسردگی انواع و علائم مختلفی با شدت‌های مختلف دارد که می‌تواند خطر افکار یا رفتارهای خودکشی را در فرد افزایش دهد.

برنامه‌های پیشگیری از افسردگی هم برای کودکان مورد آزار جسمی یا جنسی و هم برای حمایت روانی از بزرگسالان پس از بلایا و درگیری‌ها مؤثر است.

اختلالات روانی تغذیه

اختلالات روانی همیشه مربوط به بیماری‌های مغزی یا استرس، ترس و افسردگی نمی‌شود گاهی اختلالات روانی می تواند تاثیر قابل توجهی بر الگوی تغذیه افراد داشته باشد.

در مواردی دیده می‌شود که اختلال خوردن با نگرانی های وسواسی در مورد وزن یا الگوی تغذیه تاثیر منفی و بسیار مخربی در سلامت روح و جسم افراد می گذرد.

از جمله علائم اختلالات روانی تغذیه ای می توان به بی اشتهایی عصبی اشاره کرد.

این افراد در پی بی‌اشتهایی عصبی با مصرف محدود مواد غذایی کاهش وزن بسیار شدیدی را تجربه کرده و ممکن است با این اختلال روانی دچار نگرانی و ترس از افزایش وزن شدید شوند.

این افراد معمولاً تصور اشتباهی از ظاهر و رفتار خود دارند و اگر این شرایط ادامه پیدا کند نه تنها از نظر روانی بلکه از نظر جسمی نیز با صدمات جدی مواجه می‌شوند.

نکته مقابل این اختلال روانی پر اشتهایی عصبی قرار دارد، مانند مصرف بیش از حد انواع مواد غذایی که باعث می‌شود فرد رفتارهای جبرانی مانند تحریک عمدی معده و استفراغ را تجربه کند.

پر اشتهای عصبی باعث می‌شود تا افراد برای متعادل نگه داشتن شرایط جسمی خود به طور غیرطبیعی از ملین ها استفاده کنند یا بیش از حد ورزش کردن سلامت آنها را به خطر می اندازد.

اختلالات خواب

اختلال خواب شامل اختلال در الگوهای خواب است که منجر به پریشانی می‌شود و بر عملکرد روزانه تأثیر می‌گذارد.

در این مقاله، ما توضیح دادیم که چه چیزی باعث اختلالات خواب می‌شود. اختلالات خواب شامل موارد زیر است:

حملات خواب

نارکولپسی وضعیتی است که در آن افراد نیاز غیرقابل کنترلی به خواب احساس می‌کنند. افراد مبتلا به نارکولپسی ممکن است از دست دادن ناگهانی قدرت عضلانی را تجربه کنند.

اختلال بی‌خوابی

اختلال بی‌خوابی شامل ناتوانی در خواب کافی است. اگرچه همه افراد تا حدودی مشکلات خواب و اختلالات خواب را تجربه می‌کنند، اما زمانی که بی‌خوابی با پریشانی یا اختلال قابل توجه در طول زمان همراه باشد، اختلال محسوب می‌شود.

اختلال پرخوابی

اختلال پرخوابی با خواب‌آلودگی بیش از حد با وجود خواب کافی مشخص می‌شود.

افراد مبتلا به این بیماری ممکن است در زمان‌های نامناسبی در طول روز، مانند هنگام کار یا مدرسه، بخوابند.

اختلالات تنفسی مرتبط با خواب

اختلالات تنفسی مرتبط با خواب، شرایطی هستند که شامل ناهنجاری‌های تنفسی، مانند آپنه خواب، می‌شوند که ممکن است در طول خواب رخ دهند.

این مشکلات تنفسی می‌تواند منجر به وقفه‌های کوتاه در خواب شود و می‌تواند به مشکلات دیگری مانند بی‌خوابی و خواب‌آلودگی در طول روز منجر شود.

پاراسومنیاها

پاراسومنیاها به اختلالاتی اشاره دارند که شامل رفتارهای غیرطبیعی هستند که در طول خواب رخ می‌دهند.

چنین اختلالاتی شامل راه رفتن در خواب، وحشت خواب، صحبت کردن در خواب و خوردن در خواب است.

سندرم پاهای بی‌قرار

سندرم پاهای بی‌قرار یک بیماری عصبی است که شامل احساسات ناخوشایند در پاها و تمایل غیرقابل مقاومت برای حرکت دادن پاها برای تسکین این احساسات است.

افراد مبتلا به این بیماری ممکن است احساس تیر کشیدن، سوزن سوزن شدن و سوزش در پاهای خود را تجربه کنند که با ایجاد حرکت بیش از حد در خواب اختلال ایجاد می‌کند.

اختلالات مصرف مواد

اختلالات مصرف مواد شرایطی هستند که شامل مصرف و سوءمصرف مواد مختلفی مانند کوکائین، مت‌آمفتامین، مواد افیونی و الکل می‌شوند.

این اختلالات ممکن است شامل بیماری‌های ناشی از مواد مانند مسمومیت، ترک، روان‌پریشی، اضطراب و توهم باشند. این اختلالات شامل موارد زیر است:

اختلالات مصرف الکل شامل مصرف الکل است که رایج‌ترین ماده مورد سوءمصرف در ایالات متحده است.

اختلالات مصرف حشیش باعث علائمی مانند مصرف بیش از حد، احساس ناتوانی در ترک مصرف دارو و ادامه مصرف با وجود عوارض جانبی بر زندگی فرد می‌شود.

اختلالات مصرف استنشاقی شامل استنشاق بخارات موادی مانند رنگ یا حلال‌ها است. مانند سایر اختلالات مصرف مواد، افراد مبتلا به این اختلال هوس مصرف ماده را دارند و کنترل یا توقف رفتار برایشان دشوار است.

اختلال مصرف محرک شامل مصرف محرک‌هایی مانند مت‌آمفتامین، آمفتامین و کوکائین است.

اختلال مصرف دخانیات با علائمی مانند مصرف بیش از حد دخانیات، مشکل در کاهش یا ترک، هوس‌های شدید و تجربه پیامدهای منفی اجتماعی در نتیجه مصرف دخانیات مشخص می‌شود.

علائم بیماری روانی

انواع مختلف اختلالات روانی با مجموعه‌ای از علائم متفاوت همراه هستند، اما به طور کلی، شایع‌ترین علائم بیماری روانی که در اکثر اختلالات مشاهده می‌شوند عبارتند از:

• تغییرات شدید در افکار، خلق و خو و رفتار
• احساس غم و اندوه مداوم، اضطراب
• تحریک‌پذیری یا خشم بیش از حد
• افکار غیرمعمول یا غیرمنطقی
• تمرکز و حافظه ضعیف
• شنیدن صداهایی که دیگران نمی‌توانند بشنوند
• افزایش یا کاهش خواب
• افزایش یا کاهش اشتها
• کمبود انگیزه
• عدم تمایل به ارتباط با دیگران
• مصرف الکل و مواد مخدر
• احساس بی‌ارزشی یا افکار خودکشی
• وسواس در مورد موضوعاتی مانند مرگ یا مذهب
• توجه بی‌ملاحظه به بهداشت شخصی یا سایر مسئولیت‌ها
• درد جسمی بدون علت پزشکی (مانند سردرد یا معده درد)
• احساس خستگی یا ضعف جسمی
• کاهش عملکرد تحصیلی یا شغلی

اختلالات روانی در کودکان

اختلالات روانی کودکان طیف وسیعی از مشکلات مانند اختلال بیش فعالی کمبود توجه (ADHD)، اوتیسم (ASD)، اختلالات اضطرابی، افسردگی و اختلالات رفتاری را شامل می‌شود.

هر نوع از این اختلالات علائم خاصی دارد و شناسایی زودهنگام این اختلالات نقش بسیار مهمی در بهبود وضعیت کودک دارد.

والدین و مراقبان باید از برخی علائم مانند تغییرات رفتاری، مشکلات تمرکز، بی‌قراری یا حتی کاهش علاقه به فعالیت‌های روزمره آگاه باشند.

اگر شما نیز علائم مشکوکی در رفتار فرزندتان مشاهده می‌کنید، باید در اسرع وقت برای ارزیابی دقیق و دریافت برنامه درمانی مناسب به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.

اختلالات روانی در نوجوانان

اختلالات روانی در نوجوانان یکی از مهمترین مسائل این دوره است که می‌تواند بر رشد شخصی، اجتماعی و تحصیلی آنها تأثیر بگذارد.

از آنجایی که نوجوانی دوره‌ای حساس با تغییرات هورمونی، عاطفی و اجتماعی است، نوجوانان در این مرحله بیشتر مستعد ابتلا به اختلالات روانی هستند.

از جمله شایع‌ترین بیماری‌های روانی در نوجوانان می‌توان به افسردگی، اضطراب، اختلالات خوردن، اختلال بیش‌فعالی کمبود توجه (ADHD) و حتی افکار خودکشی یا خودآزاری اشاره کرد.

این اختلالات ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهند، اما دلایل اصلی آن فشارهای تحصیلی، مشکلات خانوادگی، بحران هویت، استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی و همچنین عوامل ژنتیکی است.

درمان اختلالات روانی در سیرجان

یک روانپزشک ممکن است یک یا چند مورد از روش‌های زیر را برای درمان بیماری‌های روانی مختلف تجویز کند:

برخی از بیماری‌های روانی را می‌توان با دارو، مانند داروهای ضد افسردگی و ضد روان‌پریشی، به خوبی درمان کرد.

این داروها باعث تغییر مواد شیمیایی مغز می شود تا علائم کمتری را احساس کنید. حتماً داروهای خود را طبق تجویز روانپزشک مصرف کنید و بدون مشورت با روانپزشک، مصرف آنها را قطع نکنید.

با صحبت با یک متخصص سلامت روان، می‌توانید بر چالش‌های بیماری روانی خود غلبه کرده و علائم آن را مدیریت کنید.

درمان شناختی رفتاری یا CBT نوعی روان‌درمانی است که بر تغییر رفتارها و افکار منفی تمرکز دارد.

برخی از انواع بیماری‌های روانی، مانند افسردگی، ممکن است با درمان‌های جایگزین، مانند داروهای گیاهی، ماساژ درمانی، طب سوزنی، یوگا و مدیتیشن بهبود یابند.

قبل از امتحان کردن هر یک از موارد فوق، حتماً با روانپزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که بر سلامت روان شما تأثیر منفی نمی‌گذارد.

انواع تکنیک‌های تحریک مغز، مانند درمان الکتروشوک و تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال (TMS)، می‌توانند نحوه پردازش مواد شیمیایی و نحوه پاسخ نورون‌ها و سایر سلول‌های مغز به محرک‌ها را تغییر دهند.